Geen frames en navigatiebalk geladen? Klik hier
De grote site over Messiaen is www.oliviermessiaen.org.
Op de site die ik gemaakt heb over mijn vader Harry Mayer staat een zestal artikelen over Messiaen, zijn theorieën en zijn muziek, in het Nederlands, overgenomen uit het tijdschrift Het Orgel uit 1966-1967. Het is oorspronkelijk een serie van tien artikelen, maar helaas ontbreken er enkele. Mocht u deze toevallig hebben, dan houd ik me aanbevolen!
Op Youtube.com is een filmpje te zien en te beluisteren waarop Marie-Claire Alain een deel uit dit stuk speelt . Ze speelt het op een orgel met vijf klavieren. De opname is prachtig, de uitvoering ook, en het bekijken van de beelden van het immense orgel en deze geweldige organiste maakt het filmpje uniek.
Op de site www.oliviermessiaen.org staat ook een inleiding in het theorieboek van Messiaen waarin hij zijn ritmische systeem uitlegt. Er zijn ongeveer 40 midi files bijgevoegd om de diverse ritmes te laten horen. Dat is bijzonder nuttig, en draagt zeker iets bij aan dit theorieboek. Helaas hangen deze fragmenten in de lucht, want er is geen verklarende tekst bij. Als men echt wil dat deze theorie van Messiaen een wijdere verspreiding krijgt, dan zal tekst en geluid gecombineerd moeten worden op de site.
Op de site www.oliviermessiaen.org kan je een kort fragment horen (het fragment heet Joie, dus misschien is deel 10 bedoeld) van dit pianostuk, gespeeld door Louise Bessette.
Op de site van de pianist John Bell Young is een kompleet deel van dit twintigdelige stuk te beluisteren en te downloaden, en wel deel 13: Noël, in totaal 4'33". Als de link niet werkt, zoek dan via www.classiccat.net.
Op de site van de pianiste Louise Bessette kun je ook een kompleet deel van dit stuk beluisteren (alhoewel, op de site staat Excerpt): deel 16: Regard des prophètes, des bergers et de Mages, in totaal 3'28".
En zo hebben we al drie van de 20 delen via internet gehoord. Ik zoek door!
Een geweldig stuk van Messiaen, voor groot orkest, slagwerk, piano, en ondes martenot is de tiendelige Turangalila symfonie.
Een goede uitleg van de ondes martenot (weliswaar in het frans, maar de beelden zijn heel duidelijk) is dit filmpje op youtube:
De tweede helft van het filmpje gaat over een verwant instrument, de theremin.Dirigent Simon Rattle praat over deel 5 (joie du sang des etoiles) en dirigeert het deel.
Een andere uitvoering van de Turangalila is deze door het Brits nationaal jeugdorkest. Deze uitvoering is nog transparanter. Het hele stuk staat op youtube, voor elk deel moet je een videootje openen.
Mocht je enthousiast zijn geworden over het stuk, koop dan een CD. Op de site van Jan de Kruijff staat een goede discografie. Ikzelf heb de uitvoering met de dirigent Myung-Whun Chung. Deze uitvoering is wel de 'ultieme standaard' genoemd, want door Messiaen zelf zo erkend, maar ik vind hem te mechanisch.
Op de grote site www.oliviermessiaen.org staan drie korte audiofragmenten. De opname van een van de vier etudes is uniek, want door Messiaen zelf gespeeld, en op de plaat gezet in 1951. Helaas is het fragment dat je beluisteren kan via de site niet meer dan een minuutje lang.
Wat ik een geweldige nieuwigheid vind op de site www.oliviermessiaen.org, is dat je er de echte geluiden kunt beluisteren van vijf vogels die Messiaen heeft gebruikt in dit stuk, en de overeenkomstige muziek die Messiaen ervan gemaakt heeft. De partituur is ook bijgevoegd en vergeleken met de ornithologische spectogrammen. Ook staan er plaatjes van de vogels. Wat een vondst.
Op de site van de pianiste Xenia Pestova kun je drie delen van dit 13-delige stuk beluisteren, in totaal 30 minuten.
Dit orkeststuk, volgens mij een van de hoogtepunten van het werk van Messiaen, staat in zijn geheel op YouTube. Het wordt gespeeld door het Boston Philharmonic Orchestra onder leiding van Simon Rattle. Het stuk heeft 8 delen, en elk deel is een apart filmpje. .
Messiaen componeerde dit stuk in 1941 toen hij als soldaat gevangen zat in het concentratiekamp Görlitz te Silezië. Dit kamp bood in de beginfase van de oorlog de gevangenen tot op zekere hoogte de gelegenheid activiteiten van culturele aard te organiseren. Onder de krijgsgevangen bevonden zich een violist, een cellist een klarinettist. De première vond plaats op 15 januari 1941, op een koude winterdag voor dertigduizend gevangenen (elders lees ik dat het er 7000 waren) met de componist aan de piano. Hoewel de omstandigheden tegenwerkten (aan de cello ontbrak een snaar, de piano was vals en veel toetsen functioneerden niet naar behoren), zegt Messiaen over de eerste uitvoering: 'Nooit is er naar mijn muziek met zo'n aandacht geluisterd'.
Als je meer van de muziekteheoretische achtergronden van dit stuk wilt weten, dan kan je naar de site gaan van www.entretemps.asso.fr waar François Nicolas een uitgebreid artikel aan dit stuk heeft gewijd.
Het stuk is een kwartet met acht delen (niet in alle delen worden alle vier de instrumenten gebruikt. Zo had Messiaen in het begin nog geen piano). Het is zeker een van de hoogtepunten van het werk van Messiaen.
In de NRC heeft Isabelle van Keulen een keer dit stuk besproken in de serie van artikelen over 'de mooiste laatste noot'. Omdat ik dit echt zo'n interview vind wat je meteen tot luisteren van dit stuk aanzet, neem ik dit als link hierbij op: Isabelle van Keulen. Op de site van de NRC kan je de laatste 30 seconden van het achtste deel beluisteren, met deze toon die Isabelle de mooiste toon uit de muziekgeschiedenis noemt.
Via www.emusic.com kan je het hele stuk downloaden. De uitvoering is van het Atopos kwartet. Ben je nieuw op die site, dan kost je de eerste 30 downloads niets (proefperiode), daarna begin je te betalen per download. Dit stuk heeft acht delen, en dat zijn dus acht downloads. Die acht downloads kosten je (afhankelijk van het type abonnement) zo'n 3 euro.
Op YouTube zijn ook wat delen te beluisteren. Hier het filmpje van deel vijf: Louange à l'éternité
met beelden van de uitvoering. Een prachtig stuk voor cello (met drie snaren) en piano, schitterende ingetogen uitvoering van een onvolprezen werk.Deel 8: Louange à l'immortalité de Jésus
Ik heb ook, via classiccat.net een mp3 gevonden van het hele achtste deel, gespeeld door de Nederlandse violist Alexander Skwortsow. Kunnen we nu genieten van de laatste toon van dit stuk, de noot die Isabelle van Keulen de mooiste toon uit de muziekgeschiedenis noemt? Helaas speelt de violist het stuk niet vlekkeloos: sommige noten komen wat onzeker uit de viool. Maar dat is niet storend. De begeleiding is erger: een orgel in plaats van piano. Het verschil is dat op een orgel een lange toon niet vervaagt tot niets. Naar het einde van het stuk wordt het orgel luider en luider, en overstemt volledig de laatste toon van de viool.
Deze pagina is bijgewerkt op 22 maart 2009
© Auteursrecht 2007 Mathilde Maijer. Alle rechten voorbehouden