Geen navigatiebalk geladen? Klik hier
algemene website
De speciale website voor Schnittke is de site: www.schnittke.de. Hierop ook brieven van collegas, en kommentaar van Schnittke zelf op zijn stukken. Vreemd genoeg vind ik geen werkenlijst. Er staan ook mp3 files op, van enkele maten van enkele delen.
Er is een Nederlandse hyve over Schnittke. hyve Alfred Schnittke
1 mrt 2009
eerste vioolconcert (1956)
Het eerste vioolconcert van Schnittke, uit 1956, heeft als nummer opus 1. Op aanraden van een bevriende violist heeft Schnittke het in 1963 aangepast aan viooltechnische eisen. Schnittke heeft veel van zijn andere oudere werk vernietigd, maar dit stuk mocht blijven bestaan. Vandaar dat het achteraf opusnummer 1 heeft gekregen van Schnittke.
Schnittke zegt zelf over dit stuk: "Ik zie hierin vooral een wanhopig zoeken naar mezelf, een zoektocht die bijna volledig mislukt is. Enkele positieve uitzonderingen zijn individuele stukjes zoals het unisono thema van het begin, de climax in het derde deel en de coda aan het eind. Dit was de klankwereld van Tsjaikovski en Rachmaninov overgoten met Sjostakovitsj en gelardeerd met hedendaagse orkestregels. Maar er was al een vage verwijzing naar wat komen zou, en daarom mag het blijven bestaan, ondanks de tekortkomingen, als een eerste vioolconcert."
Schnittke praat hier over stuk als hadde het vier delen. Dat was eerst ook zo: oorspronkelijk was er als tweede deel nog een Scherzo. Gidon Kremer heeft op zijn CD met de vier vioolconcerten in overleg met Schnittke het Scherzo weggelaten , want dat schijnt erg te lijken op het Scherzo van het vioolconcert van Sjostakovitsj.
Het is een mooi stuk, maar haalt nog lang niet het niveau van zijn latere werk. Toch is het genius zeker al hoorbaar. De harmonische en melodische taal heeft nog weinig persoonlijkheid, maar de instrumentatie is al wel bijzonder. Op enkele momenten is het groots te noemen.
Het stuk staat op een CD met de vier vioolconcerten, gespeeld door Gidon Kremer. Helaas is deze CD niet meer te verkrijgen. Ik heb nog geen opname van dit stuk op internet gevonden.
Mark
Lubotsky, violist, heeft dit stuk ook op CD gezet, samen met het tweede vioolconcert.
Fragmenten van de CD zijn te horen via www.cduniverse.com
. Deze CD is nog te verkrijgen.
9 februari 2007
tweede vioolconcert (1966)
Dit stuk bestaat uit één lang deel van 21 minuten, maar er is wel een onderverdeling te horen.
Schnittke zegt zelf over dit stuk: "Dit werk is de vertelling van het evangelie, een sequentie van episoden die sterk contrasteren. Daardoor lijkt er een klassieke formele structuur te zijn. Het stuk is twaalftoons en atonaal, maar niet serieel. Er is een zeker melodische zwaartekrachtscentrum op de G, vooral aan het begin en aan het eind.
Net zoals andere componisten dat voor hem gedaan hebben, heeft Schnittke aan de diverse personages in het evangelie vaste instrumenten toegekend, die ook een vaste, personagegebonden manier van thematische behandeling hebben gedregen:
De soloviool beeldt Jezus uit; de overige strijkers zijn de discipelen. De strijkers spelen lineair en thematisch.
De blazers verbeelden de mensenmenigte, en het slagwerk de soldaten. Deze spelen allen gepunctueerd en aggressief.
De contrabas is Judas. Deze partij is een satyrische tegenpartij tegenover de soloviool, een antisolist als het ware.
Het stuk staat op een CD met de vier vioolconcerten, gespeeld door Gidon Kremer. Helaas is deze CD niet meer te verkrijgen. Ik heb nog geen opname van dit stuk op internet gevonden.
Mark
Lubotsky, violist, heeft dit stuk ook op CD gezet, samen met het eerste vioolconcert.
Fragmenten van de CD zijn te horen via www.cduniverse.com
. Deze CD is nog te verkrijgen.
9 februari 2007
ballerina op een boot (1969)
Op
YouTube staat een video van het originele tekenfilmpje
ballerina op een boot
met muziek van Schnittke. De animatie is van Lev Atamanov.
Leuk dat zulke filmpjes via YouTube een wijde verspreiding krijgen. Ik ben gek op YouTube: een paradijs vol schatten en het vinden daarvan geeft mij een echte kik.
28 januari 2007
animatiefilm van Khrzhanovsky
Ik kan er geen woord van verstaan, maar het is een leuke animatiefilm, ondersteund door filmische muziek van Schnittke. Schnittke heeft ongeveer 40 films van mziek voorzien, voordat hij met zijn zefstandige composities begon.
30 juli 2008
Gogol-suite (1976)
Dit is helemaal geweldig. Een bewerking van een deel van de Gogol-suite voor twee balalaikas, bas-balalaika en accordeon van enkele delen van de Gogol-suite. Beslist bekijken. De muziek van Schnittke leent zich hier uitstekend voor. Ik heb het niet zo op het spelen van Bach vioolsolosonates op accordeon, maar deze bewerking van dit stuk van Schnittke past helemaal in Schnittkes eigen stijl.
Hier nog een filmpje, nu in een bewerking voor twee pianos. Je hoort de vijfde van Beethoven, en allerlei andere bekende motiefjes
Dit is ook een aardig filmpje: nu met een jeugdorkest dat ondertussen een act opvoert met glaasjes water of iets dergelijks. Drieeneenhalve minuut.
The Old Style Suite
Het Helsinke fluit kwartet speelt in dit filmpje het derde deel, menuet, uit de suite in oude stijl, in een bewerking die blijkbaar gemaakt is door de fluitist links in het beeld (D. Varelas). Schitterend integetogen spel, prima bewerking. Inderdaad een suite in oude stijl, met zo nu en dan een Schnittke-sneer, waar hij even de draak steekt met het keurslijf van deze stijl. Maar wel erg mooi. De andere delen staan er ook op (pastorale, ballet, menuet, fuga, pantomime). De moeite waard om te beluisteren!
Hierbij een filmpje van hetzelfde stuk in de originele bezetting (viool, clavecimbel, vibrfoon, en nog wat slagwerk). Helaas een erg zachte opname. Ikhoor niet veel.
1 augustus 2008
Cadens bij pianoconcert no. 25 in g-klein van Mozart K-503
In het volgende filmpje hoor je de laatste maten van het orkest (gespeeld op piano) met het akkoord dat leidt tot de cadens, dan de cadens van Schnittke, de triller, en tenslotte de afsluitende maten van het orkest (gespeeld op piano). en je hoort heel veel foute noten. Maar dat geeft niets: de pianist laat goed horen dat dit een hele originele maar goed bruikbare cadens is van Schnittke.
1 augustus 2008
Cadens bij vioolconcert in D van Beethoven (1977)
Schnittke heeft een cadens geschreven voor het bekende vioolconcert van Beethoven, dat ik mijn levenlang met kaas zal associëren. Gidon Kremer heeft dit opgenomen op CD met deze cadens van Schnittke.
Niet iedereen is hier van onder de indruk: lees wat Aart van der Wal op www.audio-muziek.nl schrijft: "Niemand zal graag teruggrijpen naar een concert in zijn cd-kast met een of meerdere cadensen (in openingsdeel, middendeel, rondo-finale) die niet past in het muzikale parcours [...]. Dus géén eigentijdse probeersel zoals we dat bijvoorbeeld vinden in Beethovens vioolconcert door Gidon Kremer (DG): de cadens van Alfred Schnittke deed mij althans besluiten om deze uitvoering nóóit meer uit de kast te halen."
Ik snap wel wat Van der Wal bedoelt. De cadens van Kreisler past meer bij Beethoven, en zo zijn we het stuk nu gewend. Maar er zijn ook andere cadenzen, en er zijn ook violisten die hun eigen cadenzen schrijven. Deze cadens is wel heel erg Schnittke: polystilistisch, overal wat vandaan gehaald. Beethoven wordt er beduidend minder afgezaagd door.
In de cadens van Schnittke hoor je fragmenten van de vioolconcerten van Mendelssohn en Brahms, die van tientallen jaren later zijn. De cadens heeft felle voorstanders en even zo felle tegenstanders.
Deze
cadens van Schnittke is ook gebruikt in de film Rois et Reine (Kings and queen)
uit 2004 van Arnaud Desplechin. Een opname hiervan is te vinden op YouTube
cadens Beethoven. De
violist wordt geacteerd door Matheu Amalric. Hij moet goed geoefend hebben op
het vioolspel, want hoewel zijn techniek van vioolspelen niet echt goed is,
volgt hij precies het ritme van de muziek! En dat is knap! Dat de orkestleden
hun lachen in kunnen houden vind ik knap: waarschijnlijk was het geluid van
de viool bij de opname niet om aan te horen.......
5 februari 2007
eerste concerto grosso voor twee violen, clavecimbel, prepared piano en strijkorkest (1977)
Schnittke's succes in het westen begon met het eerste concerto grosso, nu een vast repertoirestuk. Schnittke: “Zo langzamerhand weet ik helemaal niet meer wat er met dat werk aan de hand is. Ik weet alleen dat het op zichzelf bestaat, dat het een eigen leven leidt.”
Een concerto grosso: is dat niet een beetje een verouderd genre? Heeft iemand dat na de barok nog gecomponeerd? Op enkele uitzonderingen na, niet veel. Schnittke wel: hij heeft 6 concerti grossi gemaakt.
Het eerste concerto grosso is voor twee violen, strijkorkest, clavecimbel en prepared piano. Het werk is polystilistisch: van barokke sequensen tot tangomuziek. Het is een stuk vol effectbejag: theatraal, wild, maar geen goedkoop succes: niet platvloerse humor. Hoewel, het is op het randje......
Het tweede deel is een toccata, en lijkt me een parodie op de concerto grosso van de barok. Prepared piano in plaats van clavecimbel. Normale barokloopjes die volledig in het honderd lopen.
Nu, 2007-2008 wordt het stuk gespeeld in Amsterdam en in Enschede. Dat is dus al weer een kans verkeken.
Maar:..............Op youtube zie ik zowaar een groot deel van dit stuk terug. Deel 1 ontbreekt, de andere delen staan erop. Julia Igonina en Nikita Borisoglebsky zijn de violisten, met het Karelia Symfonie Orkest en Oleg Soldatov als dirigent. Hier de link van het eerste videootje: http://nl.youtube.com/watch?v=F4Jg0n926PU Vervolgens kunt u op youtube in de rechterkolom dan de volgende delen zoeken. Geweldige uitvoering, goede opname.
Leer dit stuk kennen via dit filmpje, en ga een keer naar een concert.
Gidon Kremer heeft vier stukken van Schnittke op CD gezet: Concerto grosso nr.1, Vioolsonate nr,2, Moz-Art a la Haydn en A Paganini. Deze CD is uitgebracht door Deutsche Gramophon en kost bij bol.com 7,99 euro.
Kremer plays Schnittke: Concerto Grosso, etc / Schiff
Alfred Schnittke
2 mrt 2009
eerste en tweede cellosonate (1978)
De eerste cellosonate van Schnittke is polystylistisch en poly-emotioneel als dat een woord is. Extreme hartstochten, van juichend vol vuur tot ziek van eenzaamheid: het lijkt de pubertijd wel. De cello is uitermate geschikt voor deze waanzin aan emotionele uitspattingen. Hier een mp3 van het presto uit de eerste cellosonate: een geweldig stuk, een geweldige opname.
Bij zijn tweede cellosonate, is de pubertijd blijkbaar voorbij. Het stuk is een lange zucht vol verstilde emotie. In het eerste deel speelt de piano enkel een C.
29 juni 2007
derde vioolconcert (1979)
Dit stuk heeft Schnittke geschreven in opdracht van een ensemble dat op één concert ook stukken van Alban Berg en Paul Hindemith wilde spelen en nog iets zocht om de avond verder te vullen. De bezetting was daarom al bepaald, en vreemd: 13 blazers en 4 strijkers. Schnittke heeft het probleem van de vreemde bezetting opgelost door de strijkers pas in het derde deel in te zetten en ze dan de rol van de blazers te laten overnemen.
Het stuk balanceert tussen tonaal en atonaal, maar is niet reeksmatig in de atonale fragmenten.
Schnittke zegt zelf over dit stuk: "De interactie tussen deze twee muzikale werelden, de tonale en de atonale, is op geen enkel principe gebaseerd. Ik volgde mijn oor. Ik maakte een organische brug tussen deze twee verschillende geluidswerelden. Niet alleen door contrast, zoals bij dag en nacht, maar door midden van verbindingen zoals de ochtend en avond, en de in beide werelden aanwezige schaduwen en kleurschakeringen."
Het is een mooi stuk, maar mist de adrenaline van zijn latere werk. De instrumentatie is weer fantastisch, en sommige passages zijn geniaal.
Het stuk staat op een CD met de vier vioolconcerten, gespeeld door Gidon Kremer. Helaas is deze CD niet meer te verkrijgen. Ik heb nog geen opname van dit stuk op internet gevonden.
9 februari 2007
derde symfonie (1981)
De derde symfonie van Schnittke is een werk dat de geschiedenis van de Duitse muziek in een notendop laat horen. De namen van veel Duitse componisten zijn verwerkt tot thema's en notenreeksen, en allerlei flarden van stukken passeren de revue. Met de componisten wordt het hele tijdspad van de Duitse muziek doorlopen, dus vanaf de Renaissance tot en met de moderne muziek van Stockhausen. Of daar enige chronologische volgorde inzit, en of je een reeks noten op basis van een naam (dus Bach is Bes-A-C-B in de duitse notennamen) hoort tegelijk met een fragment uit zijn muziek en dergelijke zou ik niet weten. Dat is lastig te horen en gemakkelijker uit te zoeken als je de partituur voor je neus hebt.Leuk, misschien wel interessant, maar levert dit mooie muziek op? Ja dus. Het begint met een geruis, een soort oergeruis, waar ik in hoor dat de muziek nog niet is uitgevonden. Dan geleidelijk aan komen er klanken, muziek, thema's.
Wetend dat in dit stuk allerlei namen van Duitse componisten en flarden uit muziekstukken zijn verwerkt, ben ik toch daarnaar actief gaan luisteren. En ja hoor, na enige tijd hoor ik B-E-G-A (piano). Welke componist is dat? Maar 20 minuten later hoor ik een flard uit het vioolconcert van Alban Berg, of in elk geval iets dat me er aan doet denken, en BEGA is dus A.BErG. Tja, ik snap dat het niet anders kan, maar zo kan ik geen 30 componistennamen ontcijferen. Bovendien denk ik iets uit een Jazzsuite van Schostakovitsj te horen, en dat is geen Duitser. Ik hoor de eerste maten van de prelude van Bach voor piano (hij heeft er heel veel geschreven, maar ik bedoel die allerbekendste), maar dan in mineur.
De première van dit stuk was in 1981 met het Gewandhausorchester van Leipzig onder leiding van Kurt Masur. De enige opname op CD die ik ken is uit 1984 door het USSR Ministry of Culture Orchestra onder leiding van Gennadi Rozhdestvensky. Deze CD is hier en daar nog wel te krijgen.
Op de site van Schnittke staat een tekst van hemzelf over dit stuk.
december 2007
tweede concerto grosso (1982)
Het tweede concerto grosso is voor viool, cello en orkest. Het heeft vier delen: andante, pesante, allegro, andantino. Ouderwets hoor, een genre dat zijn hoogtijdagen kende in de barok en zulke aanduidingen van delen die alleen de tempi aangeven.
Wat doet Schnittke ditmaal met dit genre?
Het stuk begint als een concerto grosso waarbij de solisten primus-inter-pares zijn, en eindigt als een concert voor twee solisten met orkestbegeleiding. Qua vorm gebeurt iets dergelijks: in de eerste drie delen begint hij als een concerto grosso, raakt het spoor bijster, en keert dan were terug naar de traditionele vorm. In de eerste drie delen kan je ook heel wat citaten horen uit muziek van Bach. Volgens Schnittke begint het stuk met het openingsthema van een van de Brandenburgse concerten, maar behalve misschien een omkering van het eerste Bramdenburgse concert heb ik dat niet herkend. Na de eerste maten pizzicato, wordt het wel een typisch Brandenburgse sfeer: een zevende Brandenburgs concert, een nakomertje van drie eeuwen later. Het wordt overigens al snel Schnittkeriaans absurd, het lijkst wel wat op een pop-verwerking van een klassiek stuk: de drums zetten in, de bassen komen erbij. Een parodie op Bach? Dit in wanorde uiteen gaan en weer geordend bijelkaar komen is het kenmerkende van de eerste drie delen van dit stuk.
Schnittke over de concerto grosso vorm:
Man kann sich ein beliebiges Thema als Form-Konzept wählen und das war eben das mich interessierende. Es wurde auch ein Concerto grosso bestellt. Ich hatte mal eins geschrieben, und da dachte ich, ein zweites geht nicht. Das muß jetzt irgendwie weitergeführt werden. Und es ist immer so: Beim Weiterarbeiten hat man immer noch etwas im Sinn von den früheren Stücken. So kam es zu einer Begegnung vom Concerto grosso Nr. 1 und vom 3. Violinkonzert. Die Stücke haben sich hier zusammengefunden.
Het laatste deel heeft niets meer van een concerto grosso. Het begint met het openingsthema van deel 1, nu in de fluit. In plaats van de wat mechanische baroksfeer van een concerto grosso, is het nu een romantisch dubbelconcert geworden. De viool en even later de cello zetten in op een manier die in de negentiende eeuw niet zou misstaan. Pure extroverte romantiek. Volgens Schnittke is dit deel de kern van het stuk.
Via www.payplay.fm ben ik aan een opname gekomen van dit stuk. Payplay is een site waar je tegen betaling legaal muziek kan downloaden. Je betaalt ongeveer 50 cent per track. Dit stuk bestaat uit vier tracks, dus voor 2 euro heb je het stuk op je computer staan. Dan nog op een CD branden, hoesje erbij maken (kan via hetzelfde payplay), en vooral niet vergeten een etiket te maken voor de CD, anders heb je je kamer straks volliggen met CDs zonder enige aanduiding.
Op deze opname speelt Oleg Kagan viool, Natalia Gutman cello. Ze worden begeleid door het USSR Ministry of Culture Symfony Orchestra onder leiding van Gennadi Rozhdestvensky.
De klank is wat iel, een beetje leeg. Misschien komt dat door het mp3 formaat, dat toch wat minder goed is dan een normale gekochte CD. Misschien komt het ook door de ruimte waarin wordt gespeeld: geen warme zaal, geen klankvollle kerk. Maar na een minuut hoor ik het niet meer.
7 oktober 2007
A Paganini (1982)
Dit is een stuk voor soloviool van bijna twaalf minuten.
Op
www.giornaledellamusica.it is
een opname te vinden. Klik op de mp3 downloads, en dan zoeken via "indice dei
brani musicali". Het wordt gespeeld door Sayaka Shoji Giappone.
Ik neem aan dat uw Italiaans net zo beroerd is als het mijne, maar volgens mij betekent Giappone gewoon 'Japans', en vormt dit dus geen deel van haar naam. Sayaka Shoji heeft in 1999 het Paganini vioolconcours gewonnen (eerste prijs) met dit stuk van Schnittke.
Gidon Kremer heeft vier stukken van Schnittke op CD gezet: Concerto grosso nr.1, Vioolsonate nr,2, Moz-Art a la Haydn en A Paganini. Deze CD is uitgebracht door Deutsche Gramophon en kost bij bol.com 7,99 euro.
Kremer plays Schnittke: Concerto Grosso, etc / Schiff
Alfred Schnittke
2 mrt 2009
vierde vioolconcert (1984)
Het vierde vioolconcert van Schnittke vind ik het mooist van zijn vier vioolconcerten. Ze worden gewoon steeds beter. Het stuk heeft vier delen: andante, vivo, adagio en lento.
Het concert is opgedragen aan Gideon Kremer. Twee monogrammen, G-D-E-E’ (Gidon Kremer) en A-F-E-D-Es-C-H-E (Alfred Schnittke), vormen de basis van de melodische thema's. Dat eerste is goed te horen, daar begint het stuk meteen mee. Het monogram van Schnittke herken ik niet. Ik snap dat een componist een motiefje zoekt om een muziektuk op te baseren, maar ik vind dit gebruik van de letters in een naam die overeenkomen met een notennaam vergezocht. Het was meen ik Peter Schat die een andere methode voorstelde, maar dat was helemaal vergezocht. als ik het motiefje G-D-E-E' hoor, zie ik niet Gidon Kremer voor me, maar meer de Big Ben van Londen.
Deel twee en vier hebben een zogenaamde cadenza visuale. Sinds 1 juni 2008 staat hiervan een videootje op youtube, gespeeld door Alexander Rozhdestvensky, zie hieronder!!!!!
Schnittke, die dit idee zelf bedacht heeft, zegt het volgende over deze cadenza visuale: "De bedoeling is om een blik te werpen op de hypnotiserende wereld van de stilte die ligt achter de muziek. Normaliter blijft die wereld verborgen achter het gordijn van de muziek zelf. Het is de wereld van het toonloze geluid, meestal 'de rust' genaamd. De momenten dat we een blik gegund worden op deze stille wereld zijn maar kort. Het zijn korte vluchtpogingen, en het gevoel van falen als we terugzinken in het geluid is onvermijdelijk."
Wat gebeurt er in zo'n cadenza visuale? In het tweede deel rent de muziek van de violist voor de muziek van het orkest uit. Hij vlucht als het ware weg voor een horde achtervolgers, maar wordt door het orkest ingehaald. Ik hoor de viool in paniek wegvluchten, ik zie beelden voor me van een wanhopige die wordt achtervolgd door een menigte die hem wil lynchen . En dan is het orkest bij hem, de muziek heeft hem ingehaald.
In het vierde deel wordt de viool als het ware gedematerialiseerd. De viool gaat hoger en hoger, totdat hij boven de gehoorgrens komt, uiteenvalt en er niets meer overblijft dan een wanhopig gebaar.
Ik weet niet wat de bedoeling is van Schnittke hoe dit op het podium te visualiseren. Ik stel me voor dat in deel 2 de violist zijn paniek uitbeeldt met zijn lichaam, als het ware opgewonden wordt, en dan ineenzijgt. Het zou kunnen. In deel 4 stel ik me voor dat de violist doorspeelt, steeds hoger, totdat het niet hoger kan op de e-snaar, en dan wanhopig doorstrijkt, zonder dat er geluid te horen is.
Het stuk staat op een CD met de vier vioolconcerten, gespeeld door Gidon Kremer. Helaas is deze CD niet meer te verkrijgen. Wat doet Kremer met de cadensa visuale? Gidon Kremer, de enige die dit stuk op CD heeft gezet, hijgt en steunt. Hij heeft dus geprobeerd een akoestische equivalent te maken. De diverse recensies van deze CD vinden dit een goede oplossing. Ik vind het helemaal niets. Ik zou dit gekreun en gehijg er wel uit willen filteren, om de prachtige muziek te horen. De beelden denk ik er zelf wel bij, want de muziek is uiterst suggestief.
Ja, het staat erop!!! Sinds 1 juni 2008 staat er een video van dit vierde vioolconcert op Youtube. Violist is Alexander Rozhdestvensky, dirigent is Gennady Rozhdestvensky. Prachtig gespeeld, goede beeldopname, goed geluid, dus genieten maar!!!! En gelukkig, geen gesteun en gekreun bij de cadensa visuale. Ik geef hier de eerste video, in totaal zijn het er vijf op youtube.
30 juli 2008
altvioolconcert (1985)
Het altvioolconcert van Schnittke vind ik een wondermooi werk. Dit is een van de stukken die ik dagelijks tien keer kan draaien, enkele weken lang, tot de bevlieging weer even over is en ik overstap op iets anders. Het behoort zeker tot mijn favoriete stukken van de 20-ste eeuw.
Het stuk is een aanrader voor luisteraars die houden van Mahler en Sjostakovitsj, gecombineerd met een hele grote dosis virtuositeit van de solist. Het is in feite een voortzetting van de lijn die is begonnen met de grote romantische vioolconcerten. Tonale muziek met veel chromatiek, met zeer grote emotionele wisselingen, en net zoals bij Mahler soms een afglijden naar bijna-banaliteit.
Het stuk heeft drie delen: Largo, Allegro Molto; Allegro Molto; Largo. Voor luisteraars die van retoriek houden, is het tweede deel een aanrader.
Het
stuk is opgedragen aan de altviolist Yuri Bashmet. En terecht want hij speelt
het geweldig op deze CD. Op dezelfde CD staat het
Strijktrio, in een arrangement voor strijkorkest van Yuri Bashmet. De CD is uitgebracht door RCA. Helaas is hij niet meer in de handel.
Op YouTube staan drie videos van Olga Goija met de drie delen van ditzelfde concert, alleen nu in een uitvoering met piano. Hierbij de tweede video, van het allegro molto.
Dat valt me niets tegen: de hamerende piano kan de altviool gemakkelijk het juiste tegenwicht bieden, hoewel een heel orkest wel wat toevoegt. Een van de krachten van Schnittke is de instrumentatie. De kik op het moment waarop het orkest na de cadens in het tweede deel mijn boxen stuk blaast, wordt helaas lang niet geëvenaard door de piano.
De altvioliste, Olga Goija, speelt fantastisch: weliswaar is de CD van Yuri Bashmet tien keer zo indrukwekkend, maar dat ligt ook aan mijn boxen en bovendien heeft een live-uitvoering nu eenmaal niet de mogelijkheid tot poetsen tot het perfekt is. Je vergelijkt dus niet alleen de twee violisten, maar ook een studio-opname met een live-optreden. In perfectie valt het voordeel dan uit aan de kant van de studio-opname. Maar Olga speelt fantastisch en het blijft leuk om iemand live te zien spelen.
De beelden en geluid lopen helaas wel hopeloos uit elkaar. Jammer. Het scheelt wel een paar noten, daar word ik bijna schizofreen van.
28 januari 2007
Altvioliste Olga Goija heeft een eigen kanaal op YouTube: www.olgagoija.com. Hierop ook heel veel mp3-files van haarzelf, onder andere van dit concert van Schnittke. Alle drie delen staan erop. En alles met video.
Via www.payplay.fm kun je legaal tegen betaling een opname van dit altvioolconcert downloaden, gespeeld door Yuri Bashmet. Zie verder bij het tweede concerto grosso (het is hetzelfde album, maar ze zijn apart te downloaden).
Er is sinds kort een nieuwe cd met dit altvioolconcert, gespeeld door Antoine Tamestit, met begeleiding van het Warsaw Philharmonic, onder leiding van Dmitrij Kitajenko. Het is een opname van 2007 Tamestit is een jonge Franse violist, die met zijn uitvoering van dit altvioolconcert een Zwitserse grote vioolprijs gewonnen. Nu is het een bekend fenomeen voor klassieke muziekliefhebbers, dat je went aan een uitvoering. Voor mij is de uitvoering van Bashmet de standaard. Ik zal alle nieuwe uitvoeringen blijven vergelijken met die uitvoering. Hoe valt dit dan uit voor Tamestit? Tamestit speelt geweldig. Op sommige plaatsen hoorde ik zelfs nog nieuwe details, hij is op sommige plaatsen nog sprankelender dan Bashmet. Helaas kan dit niet gezegd worden van het orkest. Op de cd met Bashmet staat het orkest onder leiding van Rastropovitsj, en speelt geweldig. Op de cd zijn het orkest en de solist aan elkaar gewaagd, spelen een spel met elkaar, achtervolgen elkaar, plagen elkaar en omarmen elkaar. Helaas, op de cd van Tamestit begeleidt het orkest gewoon, zoals meestal. Dat maakt het hele stuk minder verrassend. Verder klinkt de cd wat dof, wat vooral bij de orkestrale uitbarstingen storend is. Op deze website beveel ik alleen CDs aan als ze onder de tien euro zijn, maar omdat dit de enige verkrijgbare CD is met dit werkelijk fenomenale stuk, nu hierop een uitzondering: Al met al is het een goede opname, vooral vanwege de uitstekende solist die een betere opname met nog beter orkest verdient.
Schnittke: altvioolconcert
deze CD bij bol.com
28 oktober 2008
triosonate (1985)
Wat
is er toch veel te vinden op internet, maar het kost wel veel tijd om het te
zoeken.
De triosonate is geschreven voor drie strijkers, en door Schnittke omgewerkt tot pianotrio. Het is een heel ander stuk geworden, Deze omwerking heeft hij gemaakt voor zijn vrouw Irina die pianiste is. Een opname van het pianotrio is te vinden op de site van Patricia Kopatchinskaja: www.patkop.ch De piano wordt gespeeld door Schnittke's vrouw Irina. Het stuk staat er in zijn geheel op (twee delen). De opname begint als ze gaan zitten, stemmen, de kruk rechtzetten. Vervolgens hoor je het stuk, en dan het applaus. Zo levendig en intiem alsof je er zelf bij bent. Leuk tussen de vele gladde gepolijste studioopnames.
Op de site staat nog veel meer moois.
Op de foto is rechts Irina Schnittke.
Yuri Bashmet heeft van deze triosonate een bewerking gemaakt voor strijkorkest. Deze staat op de CD samen met het altvioolconcert.
28 januari 2007
eerste pianosonate (1987)
Schnittke heeft in 1987 zijn eerste pianosonate geschreven. Het stuk bestaat uit 4 delen: deel 1 en 3 zijn langzaam, deel 2 en 4 snel. Het stuk is opgedragen aan de pianist Vladimir Feltsman. In het stuk zijn de namen van Feltsman en Schnittke verwerkt. Vooral in het eerste deel is dit goed te horen: A-D-S-C-H (dat wil zeggen: A-D-Es-C-B).
Vooral het eerste deel is mooi, vol ingehouden lading: wat een spanning. Het tweede deel vind ik veel minder: het lijkt op een slap afgietsel van een orkeststuk: alsof het overdonderend moet zijn, maar het niet haalt. Het deel bevat ook weinig samenhang.
Een Amerikaanse jonge pianist heeft de drie pianosonates op YouTube gezet. Hier het eerste deel van de eerste sonate.
Het eerste deel speelt hij prachtig, heel ingetogen. Het tweede deel vind ik een beetje magertjes.
Ik vind het leuk om te zien hoe de pianist op zijn kruk zit: met de pootjes naar achteren. En dan wel spelen op een Steinwayvleugel.
Diezelfde pianist (hij maakt zijn naam niet bekend) heeft op zijn eigen pagina op YouTube een geweldig videootje waarop een jonge Sjostakovitsj met bril, op de piano speelt, begeleid door orkest, uit zijn eigen werk: het eind van opus 35. Het is een opname uit 1935: wat een uniek document.
16 februari 2007
tweede pianosonate (1990)
De tweede pianosonate heeft hij inmiddels ook op youtube gezet. Hij heeft de pianokruk nu rechtop staan. Hier deel een.
1 augustus 2008
derde pianosonate (1992)
Ook de derde pianosonate is te zien op youtube, gepeeld door dezelfde pianist als hierboven. Hierbij het tweede deel.
Bij dit tweede deel geeft de pianist zelf als commentaar dat de clusters aan het eind zo moeilijk zijn, en dat hij een keer een nieuwe opname zal maken. ik vraag me af hoeveel foute toetsen hij heeft aangeslagen, en of dat erg is.
Bij de langzamere delen blijft het wel een beetje bij 'nootjes spelen, maar dan langzaam'. Bij de snellere valt dat minder op. Juist aan het spel in langzame delen herken ik een echt goede pianist.
16 februari 2007
vioolsonate (1994)
Op de site van de pianiste Elena Kuschnerova staat een opname van dit stuk die je gratis mag downloaden. Het is een 4ma file, de opvolger van mp3. Helaas krijg ik deze file niet aan de praat.
Gidon Kremer heeft vier stukken van Schnittke op CD gezet: Concerto grosso nr.1, Vioolsonate nr,2, Moz-Art a la Haydn en A Paganini. Deze CD is uitgebracht door Deutsche Gramophon en kost bij bol.com 7,99 euro.
Kremer plays Schnittke: Concerto Grosso, etc / Schiff
Alfred Schnittke
De derde vioolsonate staat ook op youtube, gespeeld door Roman Mints (viool) en Katya Arekisheva (piano). roman Mints lijkt Paganini wel: even mager, zelfde kapsel en zelfde lange zwarte jas aan. Hij is me iets te veel gericht op uiterlijk vertoon. Maar gelukkig kan hij ook nog spelen. Hierbij het filmpje van deel 3 en 4. Deel 1 en 2 staan ook op youtube.
2 mrt 2009
Deze pagina is bijgewerkt op 27 feb 2009
© Auteursrecht 2007 Mathilde Maijer. Alle rechten voorbehouden