Geen frames en navigatiebalk geladen? Klik hier
Op youtube een opname van Offrandes. Goede uitvoering olv Pierre Boulez, mooie stem, en mooie beelden.
De muziek van Edgard Varèse heeft Frank Zappa ertoe heeft gebracht om musicus te willen worden. Hij had een opname van vier stukken, waarop ook Ionisation stond (volgens Wikipedia).
Ionisation is een stuk uit 1931. Nu oud, maar nog zo modern. Het is een van de eerste werken in de wereld van de westerse klassieke muziek die voor uitsluitend slagwerk zijn geschreven. Volgens Wikipedia is de bezetting als volgt (deels in het engels) 3 Bass Drums, 2 Side Drums, 2 Snare Drums, Tarole, 2 Bongos, Tambourine, militaire tambourdrum, crash cymbal, hangende 3ymbalen, 3 tam-tams, gong, 2 aambeelden, 2 triangels, sleigh bells, chimes, celesta, piano, Chinese blocks, claves, maracas, castagnetten, slapstick, guiro, sirenes, en een leeuwengrom.
De première van Ionisation was in 1932. De instudering van dit stuk was een ramp: klassieke slagwerkers konden de ritmes niet onder de knie krijgen. In 1934 is er een opname gemaakt voor een 78-toerenplaat. Bij een opname moet alles precieser dan bij een optreden. En die precisie kregen de musici, 13 beroepsslagwerkers, niet voor elkaar. Enkele collega-componisten vervingen de sufste slagwerkers, en Varese bedient de sirenes.
Varèse was op zoek naar nieuw geluid. Hij droomde van nieuwe instrumenten en ongehoorde klanken. Volgens Varèse was muziek 'georganiseerd gelui' en de componist een smid die met intensiteit, toonhoogte en ritme knutselde. Als Varèse nu had geleefd, zou hij de ongekende mogelijkheden van de electronica hebben uitgebuit. Maar in zijn tijd was de radio net uitgevonden. Hij behielp zich met sirenes waar hij eigenlijk zaagtand- en sinusgolven had willen manipuleren (vrij naar Martin Kaaij, in zijn boek 'Niet bij Bach alleen").
Veel gehoor vond hij niet. Feitelijk pas in de vijftiger jaren kreeg hij het succes: Toen waren de avantgardisten (Stockhausen, John Cage, Boulez) zover dat ze met dezelfde ideeën kwamen. En pas nu vinden sommigen zijn muziek 'redelijk toegankelijk' of 'mooi'.
Op youtube is een geweldige opname van dit stuk door dertien professionele slagwerkers (ik denk studenten). Waarschijnlijk heeft Varèse zelf dit stuk van hem nooit zo mooi gehoord. Wat een verschil, deze beelden te zien of slechts naar een opname te luisteren.
Luister, kijk, geniet en bewonder.
Dit is een ongeveer 5 minuten durend stuk voor fluit solo. Het is in opdracht geschreven voor de fluitist George Barrère, die een platinafluit bezat. De titel verwijst naar de dichtheid van platina. Het stuk behoort nu tot het standaardrepertoire voor fluitsolo, zeker wat moderne muziek betreft.
Ik vind er niets aan. Dan weer hoog, dan weer laag; dan weer wat sneller, dan weer wat langzamer. Het stuk is gebaseerd op contrasten, en mist de schakeringen. Ik ken zoveel van dit soort stukken: het is mijn smaak niet.
Een opname is te vinden via www.lunanova.org.
Klik op die site door naar >audio, en je vind een hele lijst met mp3 files met
opnamen van moderne muziek. Allemaal uitstekende opnamen.
Op de website van de engelstalige wikipedia staat een uigebreide bespreking van dit stuk: opbouw, thematiek, verhouding tonaliteit en atonaliteit. Op dezelfde site ook soortgelijke besprekingen van enkele andere stukken van Varèse.
11 februari 2007
Voor
de wereldtentoonstelling in 1958 in Brussel kreeg de architect Le Corbusier
van Philips in Eindhoven de opdracht om een gebouw te ontwerpen, het Philips
paviljoen. Het gebouw moest een totaalkunstwerk worden vol techniek van Philips:
een futuristisch klank- en lichtspel, het Electronisch gedicht voor de 20ste
eeuw. Le Corbusier nodigde Varèse uit om de muziek voor dit kunstwerk te schrijven.
Le Corbusier had voor de muziek in de muren van het paviljoen vierhonderd luidsprekers
laten inbouwen. Via telefooncentrales werd het geluid van de ene naar de volgende
luidspreker gestuurd.
Bezoekers
waren omgeven door het geluid en door de metershoge lichtbeelden die op de muren
werden geprojecteerd.
Het geheel duurde 8 minuten en was een aanklacht tegen de verworvenheden van de beschaving van de mensheid. Het moet een indrukwekkend geheel geweest zijn. Miljoenen bezoekers hebben de voorstelling gezien.
Na de tentoonstelling is dit gebouw opgeblazen: weg kunstwerk.
Wie schetst mijn verbazing dat op www.youtube.com een video staat met deze muziek van Varèse met de originele beelden van Le Corbusier. Het is natuurlijk maar een klein videootje vergeleken met het overdonderende effect dat het geheel in het echt gehad moet hebben. Maar toch, een uniek document.
Helaas is het videootje van youtube afgehaald. Zeker auteursrechten overschreden. Wat jammer, nu is het weer verborgen voor de ogen van de mensheid.
Nocturnal is het laatste stuk van Edgard Varèse, en was niet af bij zijn overlijden. Aanvankelijk is het wel gespeeld zoals het was achtergelaten, maar nu is er een einde aan gecomponeerd door de componist Chou Wun Chung. Hiervoor heeft hij materiaal gebruikt dat Varèse zelf had achtergelaten. Hji heeft er zelf zo min mogelijk aan toegevoegd, alleen gezorgd dat het stuk een logisch einde kreeg, en niet plompverloren in het midden op zou houden.
Het is een stuk voor blazers met slagwerkensemble, een klein mannenkoor en een mezzosopraan. De mannen zingen onduidelijke teksten, zo nu en dan lettergrepen of klanken. De mezzosopraan zingt woorden, geïnspireerd op Anais Nin.
De sfeer is onheilspellend, luguber zelfs. Een indrukwekkend stuk muziek.
Een goede opname van dit stuk kan je vinden via www.artofthestates.org. Op deze site kan je heel veel opnames van moderne Amerikaanse componisten vinden.
10 februari 2007
Deze pagina is bijgewerkt op 22 maart 2009
© Auteursrecht 2007 Mathilde Maijer. Alle rechten voorbehouden